وبر
ساخت تمدن غرب در بستر آموزههای مذهبی / آئینی
محمدمهدی شیرمحمدی
بازخوانی و نقدی بر «اخلاق پروتستان و روح سرمایهداری»
اين مقاله، در شماره 10 مجله سوره(دوره سردبيري آقاي وحيد جليلي) منتشر شد.
آیا آموزههای مذهبی در بسترسازی تمدنها نقشی جدی دارد؟ تمدن مغرب زمین چه
بهرهای از آموزههای مذهبی دارد؟ آیا بنیانگذاران تمدن غرب از آموزههای
مسیحیت بهرهای داشتهاند.
تمدن غرب معاصر سه جلوه مهم «فرهنگی، سیاسی»، «فرهنگی، اجتماعی» و «فرهنگی، اقتصادی» دارد. دموكراسی، لیبرالیسم و كاپیتالیسم مبین این سه جلوه هستند كه هریك از فرهنگ برای پویایی خود سود یافتهاند. مبانی فرهنگی دموكراسی، لیبرالیسم و كاپیتالیسم گرچه همپوشانی دارند اما هریك در تقویت دیگری نقشی مؤثر داشته اند. بیگمان اگر نظام سیاسی مقتدری بر كشورهای غربی حاكم نبود و یا آزادی های اجتماعی در این كشورها نمیبود سرمایهداری مدرن در غرب شكوفا نمیشد.
ماكس وبر از نخستین پژوهشگران جامعهشناسی ادیان است كه تحقیقات گستردهای را برای پاسخگویی به پرسشهای آغازین ما آغاز كرد. وی شكلگیری نظام سرمایهداری را در غرب به مبنای آموزه های فرهنگی ـ عقیدتی پروتستانیسم میداند و كوشش گستردهای را آغاز كرد تا علل دستیابی اروپایی غربی ـ آمریكای شمالی به موفقیتهای تمدنی امروز را تبیین كند و ضعف این علل در كاتولیسم و ادیان دیگر را موجب عدم دستیابی دیگر جوامع به پیشرفت كنونی غرب معرفی كند.
تحقیق حاضر كه بر مبنای «اخلاق پروتستان و روح سرمایهداری» انجام گرفته است به بازخوانی و نقد اجمالی آراء وبر میپردازد.
تمدن غرب معاصر سه جلوه مهم «فرهنگی، سیاسی»، «فرهنگی، اجتماعی» و «فرهنگی، اقتصادی» دارد. دموكراسی، لیبرالیسم و كاپیتالیسم مبین این سه جلوه هستند كه هریك از فرهنگ برای پویایی خود سود یافتهاند. مبانی فرهنگی دموكراسی، لیبرالیسم و كاپیتالیسم گرچه همپوشانی دارند اما هریك در تقویت دیگری نقشی مؤثر داشته اند. بیگمان اگر نظام سیاسی مقتدری بر كشورهای غربی حاكم نبود و یا آزادی های اجتماعی در این كشورها نمیبود سرمایهداری مدرن در غرب شكوفا نمیشد.
ماكس وبر از نخستین پژوهشگران جامعهشناسی ادیان است كه تحقیقات گستردهای را برای پاسخگویی به پرسشهای آغازین ما آغاز كرد. وی شكلگیری نظام سرمایهداری را در غرب به مبنای آموزه های فرهنگی ـ عقیدتی پروتستانیسم میداند و كوشش گستردهای را آغاز كرد تا علل دستیابی اروپایی غربی ـ آمریكای شمالی به موفقیتهای تمدنی امروز را تبیین كند و ضعف این علل در كاتولیسم و ادیان دیگر را موجب عدم دستیابی دیگر جوامع به پیشرفت كنونی غرب معرفی كند.
تحقیق حاضر كه بر مبنای «اخلاق پروتستان و روح سرمایهداری» انجام گرفته است به بازخوانی و نقد اجمالی آراء وبر میپردازد.
ادامه مطلب
+ نوشته شده در سه شنبه بیست و یکم مهر 1383ساعت 17:51 توسط محمد مهدي شيرمحمدي
|
